กษัตริย์ฮั่นหวู่ตี้

กษัตริย์ฮั่นหวู่ตี้ - หนึ่งในกษัตริย์ ที่ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจมากที่สุด และมีผลงานมากที่สุดในประวัติศาสตร์ของจีน
เครดิต สถานีวิทยุ C.R.I. ปักกิ่ง ภาคภาษาไทย http://thai.cri.cn

เมื่อ 140 ปีก่อนคริสตศักราช กษัตริย์ฮั่นหวู่ตี้ขึ้นครอชราชสมบัติด้วยพระชนมายุเพียง 16 พรรษา พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์ที่ทรงพระปรีชาสามารถและมีวิสัยทัศน์กว้างไกล จึงทรงสร้างผลงานยิ่งใหญ่ให้กับประเทศด้านกิจการภายใน และการต่างประเทศ พระองค์ทรงครองราชย์เป็นเวลา 54 ปี ทรงปกครองประเทศจีน ให้พัฒนาขึ้นมาเป็นหนึ่งในประเทศ ที่มีกำลังเข้มแข็งที่สุดของโลกในยุคนั้น จากทัศนะของนักประวัติศาสตร์ในหนังสือ "ประวัติศาสตร์โลก" ฉบับที่มีชื่อเสียงของอังกฤษ ประเทศที่มีกำลังพอๆ กับราชวงศ์ฮั่น ในสมัยนั้นมีเพียงประเทศโรมันประเทศเดียว

พระเกียรติที่ได้รับการเทิดทูนมากที่สุดของกษัตริย์ฮั่นหวู่ตี้คือ ผลงานด้านการทหาร นับตั้งแต่การสถาปนาราชวงศ์ฮั่นเมื่อ 202 ปีก่อนคริสต์ศักราชเป็นต้นมา เขตแดนของราชวงศ์ฮั่น ก็ถูกเผ่าชนซงหนู ซึ่งเป็นเผ่าชนปศุสัตว์เร่ร่อนทางภาคเหนือรุกรานเรื่อยมา ส่งผล กระทบร้ายแรงต่อเสถียรภาพ และการพัฒนาทางสังคมและเศรษฐกิจ กษัตริย์องค์ก่อนๆ ของราชวงศ์ฮั่น ทรงใช้นโยบายตั้งรับซึ่งทำให้ตกเป็นฝ่ายถูกกระทำ เช่น พระราชทานพระธิดาให้ผู้นำเผ่าชนซงหนู เพื่อแลกกับสันติภาพชั่วคราว

พอมาถึงสมัยกษัตริย์ฮั่นหวู่ตี้ ราชวงศ์ฮั่นก็เสริมสร้างแสนยานุภาพให้เข้มแข็งเกรียงไกรขึ้น ใช้นโยบายออกโจมตีอย่างเป็นฝ่ายกระทำ โดยมีการจัดส่งกองทัพไปประจำยังพื้นที่ที่เป็นทุ่งหญ้าและทะเลทราย ทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือ ต่อเนื่องกันเป็นเวลาหลายปี อีกทั้งยังยกทัพไปตีเผ่าซงหนูให้ราบคาบ จนเผ่าซงหนูนได้รับความปราชัย เผ่าชนซงหนูจึงไม่บังอาจยกทัพไปรุกรานราชวงศ์ฮั่นอีก จากนั้นพระองค์ยังได้สร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีให้กับการพัฒนา และเสริมความมั่นคงให้แก่ประเทศ หลังจากกษัตริย์ฮั่นหวู่ตี้สวรรคตไปแล้ว พระองค์ได้รับการถวายพระนาม ยกย่องสดุดีพระเกียรติให้เป็นเป็น "กษัตริย์หวู่ตี้" ซึ่งแปลว่า "กษัตริย์นักรบ" ซึ่งเป็นข้อสรุปสำหรับผลงานอันยิ่งใหญ่ของพระองค์

ด้านกิจการภายในนั้น กษัตริย์ฮั่นหวู่ตี้ทรงเป็นผู้มีความคิดกล้าริเริ่มสร้างสรรค์ พระองค์ได้ประกาศล้มล้างแนวคิดลัทธิเต๋าที่เชิดชู "ความเป็นธรรมชาติแบบปล่อยปละ และไม่กระทำการใดๆ" ซึ่งกษัตริย์องค์ก่อนๆ ได้ถือปฏิบัติมา และมีพระราชดำริให้นำแนวคิด ลัทธิขงจื๊อมาเป็นหลักในการปกครองแทน ทำให้ลัทธิขงจื๊อได้เลื่อนขึ้นมาเป็นความคิด ที่ชี้นำการปกครองบ้านเมืองของกษัตริย์รุ่นหลัง เป็นเวลาอีกากว่า 2,000 ปี

ขณะเดียวกัน กษัตริย์ฮั่นหวู่ตี้ยังเป็นนักการทูต ที่มีสายพระเนตรยาวไกลอีกด้วย มีอยู่สองครั้งที่พระองค์เคยแต่งตั้งจางเชียนเป็นทูต ให้ออกเดินทางไปทางเขตตะวันตก ซึ่งก็คือ พื้นที่อันกว้างใหญ่ไพศาลทางตะวันตกของมณฑลกานซู่ และเขตปกครองตนเอง ชนชาติอุยกูรย์ในปัจจุบัน เป็นการเริ่มต้นเปิด "เส้นทางสายไหม" ที่เชื่อมจีนกับเอเชียกลางและโลกตะวันตก จากนั้น ผ้าไหม วิธีการทำกระดาษและศิลปะต่างๆ ของจีนก็ได้แพร่เข้าสู่ดินแดนต่างๆ ทั่วโลก โดยผ่านเส้นทางสายไหม ส่วนเครื่องหอมและผลิตภัณฑ์ศิลปะหัตถกรรมต่างๆ ของนานาประเทศ ก็ได้แพร่เข้าสู่จีนโดยผ่านเส้นทางสายไหมเช่นกัน กล่าวได้ว่า กษัตริย์ฮั่นหวู่ตี้ ได้ปูพื้นฐานให้แก่การแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม ระหว่างจีนกับโลกตะวันตก กรุงฉางอานราชธานีของราชวงศ์ฮั่น เคยเป็นศูนย์กลางการเมือง และเศรษฐกิจของทวีปเอเชียในสมัยนั้น ส่วนเส้นทางสายไหม ก็เป็นเส้นทางคมนาคม ที่เชื่อมจีนกับตะวันตกอยู่หลายร้อยปี จนเส้นทางคมนาคมทางทะเลได้เกิด บทบาทขึ้นมาแทนในช่วงศตวรรษที่ 8

นอกจากนี้แล้ว กษัตริย์ฮั่นหวู่ตี้ยังโปรดปรานวรรณคดีและศิลปะหลากหลายประเภท ซือหม่าเซี่ยงหรู กวีในยุคนั้น ได้รับแต่งตั้งจากกษัตริย์ฮั่นหวู่ตี้ให้เป็นขุนนางชั้นสูง เพราะมีความรู้ความสามารถทางด้านศิลปะวรรณคดี ซือหม่าเชียน นักประวัติศาสตร์และนักวรรณคดี ที่มีความรู้มากที่สุดอีกคนหนึ่ง ก็ได้รับการพระราชทานแต่งตั้งเป็นขุนนางชั้นสูงเช่นกัน ซือหม่เชียนได้รวบรวมประวัติศาสตร์จีน 3,000 ปีขึ้นเป็นฉบับแรก กล่าวได้ว่า กษัตริย์ฮั่นหวู่ตี้มีส่วนส่งเสริมให้วัฒนธรรมจีน เจริญรุ่งเรืองขึ้นเรื่อยๆ