เรื่องเล่าที่น่าสนใจ ของกีฬาปิงปอง

จาก รายการ"เล่าเรื่องเมืองจีน" China Radio International thai.cri.cn

เรื่องเล่าที่น่าสนใจของปิงปอง (ตอนที่1)

เมื่อกลางเดือนธันวาคมปี 2006 งานกีฬาเอเชียนเกมส์ครั้งที่ 15 ได้จัดขึ้นที่กรุงโดฮาของกาตาร์ เป็นอีกครั้งหนึ่งที่ทีมชาติจีนได้รับเสียงปรบมือและความชื่นชมจากแฟนปิงปองทั่วโลกในการแข่งขันทั้งประเภทชายและหญิง เพราะคว้าเหรียญทองของกีฬาประเภทปิงปองได้อย่างต่อเนื่องกัน รายการเล่าเรื่องเมืองจีนวันนี้ ผมจะขอนำเรื่องเล่าที่น่าสนใจของปิงปองมาเล่าสู่กันฟัง

ลูกปิงปองเคยมีบทบาทสำคัญในประวัติการพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับสหรัฐอเมริกามาแล้ว ชาวจีนจึงมีสำนวนว่า"????" แปลตรงตัวก็คือกิจการทางการทูตจากลูกปิงปอง เนื่องจากเคยสลายภาวะปฏิปักษ์ระหว่างสาธารณรัฐประชาชนจีนกับสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นสองประเทศใหญ่ที่มีระบอบการปกครองแตกต่างกันได้จนเกิดความสัมพันธ์ทางการทูตในที่สุด ชาวจีนจึงยกย่องปิงปองว่า"ลูกปิงปองกระตุ้นลูกโลก"

ท่านผู้ฟังครับ ประวัติดังกล่าวเริ่มต้นจากการจับมือกันครั้งหนึ่งระหว่างนักปิงปองของจีน ผู้เป็นแชมป์โลกกับมือวางปิงปองชาวสหรัฐฯเมื่อต้นทศวรรษ 1970 อาจจะเป็นเพียงการจับมือที่แสดงไมตรีจิตโดยบังเอิญครั้งหนึ่งเท่านั้น แต่ทว่า ประธานเหมา นายกฯโจวเอินไหล ผู้นำยิ่งใหญ่ของจีน กับประธานาธิบดีนิกสันของสหรัฐฯผู้มีวิสัยทัศน์ได้ถือโอกาสทองครั้งนี้ ร่วมกันใช้ความพยายามเปิดประตูแห่งการไปมาหาสู่กันอย่างเป็นทางการระหว่าง 2 ประเทศได้งสำเร็จ

กลางฤดูใบไม้ผลิปี 1971 การแข่งขันชิงแชมเปี้ยนโลกครั้งที่ 31 ของปิงปองทีมชาติได้จัดขึ้นที่เมือง Nagoya ของญี่ปุ่น ระหว่างการแข่งขัน นักปิงปองทีมชาติจีนและสหรัฐอเมริกาได้แข่งขันกันหลายครั้ง ภายหลังนักกีฬาจีนได้คว้าแชมป์ปิงปองประเภททีมชายแล้ว นักปิงปองจากประเทศต่างๆได้ไปท่องเที่ยวร่วมกัน เยาวชนชาวสหรัฐฯคนหนึ่งยิ้มแล้วถามนักกีฬาจีนว่า"ได้ยินว่าพวกคุณเชิญเพื่อนๆชาวแคนาดาและอังกฤษไปเที่ยวจีนแล้ว เมื่อไรจะถึงคราวของเพื่อนอเมริกันล่ะ" นายเจ้าเจิ้งหง หัวหน้าคณะนักปิงปองจีนตอบอย่างเป็นมิตรว่า อาจจะมีโอกาสได้ไปในอนาคต ในระหว่างนั่งรถกลับ นายจวงจั่วต้ง นักปิงปองของจีนกับนาย Glenn Cowan มือวางปิงปองชาวสหรัฐฯได้คบกันเป็นเพื่อนและคุยอย่างสนุกสนาน นายจวงจั่วต้งได้มอบผ้าปักสวยวิจิตรจากเมืองหังโจวของจีนเป็นของขวัญให้บเพื่อนอเมริกันของเขา เรื่องนี้กระตุ้นความสนใจจากสื่อมวลชนท้องถิ่น เพราะเป็นที่ทราบกันทั่วไปว่าในสมัยสงครามเย็นนั้นจีนกับสหรัฐฯเป็นปฏิปักษ์กัน ช่วงนั้นสื่อมวลชนหลายประเทศได้รายงานข่าวเรื่องนี้อย่างครึกโครม ท่าทีที่เป็นมิตรของทีมชาติปิงปองของจีนทำให้นาย Harison รองหัวหน้าคณะนักปิงปองสหรัฐฯซาบซึ้งใจมาก เขาเดินทางไปถึงห้องพักของคณะนักกีฬาจีนและขอไปเยี่ยมเยือนจีน คณะจีนจึงรีบรายงานเรื่องนี้กลับประเทศ

เมื่อวันที่ 3 เมษายนค.ศ.1971 กระทรวงการต่างประเทศและคณะกรรมการกีฬาแห่งชาติจีนได้ร่วมกันยื่นรายงานให้นายโจวเอินไหล นายกรัฐมนตรีจีน เพื่อตัดสินใจว่าควรจะเชิญทีมชาติปิงปองของสหรัฐอเมริกามาเยือนจีนหรือไม่ รายงานฉบับนี้ลงความเห็นว่ายังไม่เหมาะสมที่จะตอบรับคำขอของทีมปิงปองสหรัฐฯ เพราะเงื่อนไขต่างๆยังไม่พร้อม โดยอ้างว่า หนึ่ง.ในการพบปะเจรจาระดับเอกอัครราชทูตระหว่างจีนกับสหรัฐฯหลายครั้งที่จัดขึ้นหลังจากปี 1960 ฝ่ายสหรัฐฯเคยมุ่งที่จะหลีกเลี่ยงปัญหาไต้หวัน ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญที่สุดระหว่างจีนกับสหรัฐฯ ทางฝ่ายจีนยืนหยัดว่า ปัญหาไต้หวันเป็นเงื่อนไขสำคัญ ถ้าไม่ได้รับการแก้ไขให้ถูกต้อง ปัญหาอื่นๆก็จะยังไม่มีการเจรจา นี่เป็นหลักการที่จีนปฏิบัติต่อเนื่องมาเป็นเวลา 11 ปี สอง.สมัยนั้น สหรัฐอเมริกากำลังรุกรานเวียดนาม กัมพูชาและลาว ซึ่งเป็นภัยคุกคามความมั่นคงของประเทศจีน จีนกับสหรัฐฯจึงยังคงเป็นปฏิปักษ์กันอยู่ สาม.หากชาวสหรัฐฯอยากมาเมืองจีน ควรจะให้ผู้นำชั้นสูงมาก่อน ไม่ใช่ส่งทีมปิงปองมาแทน นายกฯโจวเอินไหลตรวจรายงานฉบับนี้แล้วก็ได้นำเสนอประธานเหมา

ท่านผู้ฟังครับ รายการ"เล่าเรื่องเมืองจีน"วันนี้ เวลาใกล้หมดแล้ว ในสัปดาหน้าเวลาเดียวกัน ผมจะเล่าเรื่องกิจการทางการทูตจากลูกปิงปองให้ท่านฟังต่อครับ หวังว่า แฟนปิงปองของไทยและผู้ฟังที่สนใจเรื่องนี้จะติดตามฟังกันอีกนะครับ รายการ"เล่าเรื่องเมืองจีน"ครั้งนี้ ขอจบลงเพียงเท่านี้ สวัสดีครับ

เรื่องเล่าที่น่าสนใจของปิงปอง (ตอนที่2)

สวัสดีครับ ท่านผู้ฟังที่เคารพ ยินดีที่ได้พบกับท่านผู้ฟังในรายการ"เล่าเรื่องเมืองจีน"ในช่วงค่ำทุกวันพฤหัสบดีครับ

รายการครั้งนี้ ผมขอนำเรื่องราวกิจการทางการทูตจากลูกปิงปองที่ยังเล่าไม่จบมาเล่าต่อนะครับ สัปดาห์ที่แล้ว เล่าไปถึงตอนที่นายกฯโจวเอินไหลพิจารณาอ่านรายงานจากกระทรวงการต่างประเทศและคณะกรรมการกีฬาแห่งชาติจีน ที่อภิปรายถึงความเหมาะสมในการเชิญทีมปิงปองสหรัฐอเมริกามาเยือนประเทศจีน ซึ่งเป็นปัญหาที่ค่อนข้างละเอียดอ่อนในสมัยสงครามเย็น ถัดจากนั้นรายงานฉบับนี้ก็ได้เสนอประธานเหมาเจ๋อตง ผู้นำสูงสุดของจีนในสมัยนั้น หลังจากไตร่ตรองสาเหตุที่ปฏิเสธคำขอจากทีมปิงปองสหรัฐฯตามที่กระทรวงต่างประเทศเป็นเสนอมาเวลา 3 วัน ประธานเหมาก็เห็นด้วยกับข้อเสนอของกระทรวงการต่างประเทศ คือยังไม่ควรให้ทีมชาติปิงปองสหรัฐอเมริกามาเยือนจีนในตอนนั้น หลังจากคืนรายงานฉบับนี้กลับมาที่กระทรวงการต่างประเทศแล้ว ประธานเหมาก็ยังคงพิจารณาทบทวนเรื่องนี้อีก ครั้งแล้วครั้งเล่า ท่านนึกถึงนายริชาร์ด นิกสัน ประธานาธิบดีสหรัฐฯที่แสดงท่าทีประนีประนอมต่อจีนโดยผ่านประธานาธิบดีปากีสถานและประธานาธิบดีรูเมเนีย และใช้มาตรการผ่อนปรนในการจัดการเรื่องความสัมพันธ์กับจีนแล้ว ตั้งแต่เดือนสิงหาคมปี 1969 เป็นต้นมา ประธานเหมามองออกได้ว่า สหรัฐฯมีความตั้งใจจริงที่จะสลายภาวะชะงักงันของความสัมพันธ์ ระหว่างจีนกับสหรัฐฯ เพื่อปรับเปลี่ยนสถานการณ์เสียเปรียบในการครองความเป็นหนึ่ง ระหว่างสหรัฐอเมริกากับสหภาพโซเวียต อนึ่ง สหภาพโซเวียตกับจีน ซึ่งเคยสนิทกันเหมือนญาติก็เกิดความขัดแย้งอย่างรุนแรงจวนจะสู้รบกัน โซเวียตกำลังส่งทหารไปประจำที่ชายแดนติดต่อกับจีนเป็นล้านๆนาย นับเป็นภัยคุกคามร้ายแรงต่อความปลอดภัยของประเทศจีน ในยามนั้น จีนกับสหรัฐอเมริกามีผลประโยชน์ร่วมกันทางยุทธศาสตร์ ก่อนที่จะเชิญเจ้าหน้าที่ชั้นสูงของรัฐบาลสหรัฐฯมาเยือนจีนนั้น การนัดเชิญบุคคลในวงการกีฬามาเยือนจีนทางด้านพลเรือนก่อน ย่อมจะเป็นประโยชน์ต่อการไปมาหาสู่กันอย่างเป็นทางการระดับรัฐบาล การที่ทีมปิงปองสหรัฐฯขอเยือนจีนในขณะนั้น นับเป็นโอกาสดีในการเปิดประตูทางการทูต เมื่อเป็นเช่นนี้ ประธานเหมาจึงสั่งให้เลขานุการส่วนตัว แจ้งไปยังกระทรวงการต่างประเทศว่า ตกลงที่จะเชิญนักปิงปองทีมชาติของสหรัฐอเมริกามาเยือนจีน เจ้าหน้าที่รับผิดชอบของกระทรวงฯก็ได้แจ้งการตัดสินใจของประธานเหมาให้นายกฯโจวเอินไหลทราบ พร้อมกันนั้น นายกฯโจวเอินไหลก็ได้ส่งสารถึงคณะนักกีฬาจีนที่ไปร่วมงานแข่งขันปิงปองในญี่ปุ่นเชิญนักกีฬาปิงปองทีมชาติสหรัฐฯเป็นการด่วน

หลังจากได้รับคำเชิญแล้ว คณะนักกีฬาสหรัฐฯก็แสดงความยินดีอย่างยิ่ง กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯทราบข่าวก็เร่งรายงานให้ทำเนียบขาวทราบทันที ด้วยเห็นว่าคำเชิญจากฝ่ายจีนเป็นการเห็นด้วยและสนับสนุนความพยายามที่ฝ่ายสหรัฐจะใช้เพื่อปรับปรุงความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯกับจีน ประธานาธิบดีนิกสันทราบข่าวนี้ในตอนกลางคืน และรีบส่งโทรเลขถึงเอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกาประจำญี่ปุ่น เพื่อแสดงความเห็นของทำเนียบขาว กล่าวคือ นักปิงปองของสหรัฐฯจำเป็นต้องไปเยือนจีน ต่อจากนั้น ประธานาธิบดีนิกสันรีบจัดการประชุมวิสามัญว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติสหรัฐอเมริกา เพื่อปรึกษาหารือนโยบายที่มีต่อจีน เมื่อเล่าทวนความหลังถึงเหตุการณ์ในวันนั้น อดีตประธานาธิบดีนิกสันกล่าวว่า "ผมคาดไม่ถึงจริงๆว่า ปฏิบัติการเชิงรุกของจีนในการปรับปรุงความสัมพันธ์จีน-สหรัฐฯจะเริ่มต้นจากการเชิญทีมชาติปิงปองของสหรัฐฯไปเยือนจีน"

ในวันที่ 10 เมษายนค.ศ.1971 นักปิงปองทีมชาติสหรัฐอเมริกาได้เดินทางไปถึงปักกิ่ง ในระหว่างการเยือนจีนฉันมิตร ทีมปิงปองสหรัฐฯกับทีมปิงปองจีนได้จัดการแข่งขันเพื่อมิตรภาพ และดูงานที่มหาวิทยาลัยชิงหัว เที่ยวชมที่พระราชวังโบราณ อุทยานอี้เหอหยวน จตุรัสเทียนอันเหมินและกำแพงเมืองจีน เมื่อวันที่ 14 เมษายน นายกรัฐมนตรีโจวเอินไหลของจีนได้พบปะกับคณะผู้แทนนักปิงปองของสหรัฐอเมริกาด้วยความยินดี ทีมปิงปองสหรัฐฯเยือนจีนเป็นเวลา 7 วันและได้นำไมตรีจิตมิตรภาพจากประชาชนจีนกลับสู่ประชาชนสหรัฐอเมริกาในวันที่ 17 เมษายน หลังจากนั้น 4 วันนายกรัฐมนตรีโจวเอินไหลได้ถือโอกาสดีที่ทีมปิงปองสหรัฐอเมริกาเยือนจีนในครั้งนี้ ส่งข่าวสารไปยังทำเนียบขาวของสหรัฐอเมริกาโดยผ่านประธานาธิบดีปากีสถาน คือจีนยินดีที่จะเชิญประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาหรือทูตพิเศษของประธานาธิบดีมาเยือนจีน เพื่ออภิปรายปัญหาที่สหรัฐฯถอนทหารประจำการออกจากเกาะไต้หวัน ต่อมา สองฝ่ายได้ส่งข่าวสารแลกเปลี่ยนความเห็นกันหลายครั้ง ในที่สุด ดร.Henry Alfred Kissinger ผู้ช่วยประธานาธิบดีฝ่ายกิจการความมั่นคงของสหรัฐฯได้เดินทางมาเยือนจีนอย่างไม่เป็นทางการเมื่อเดือนกรกฎาคมปีเดียวกัน ซึ่งช่วยปูทางให้นายริชาร์ด นิกสัน ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกามาเยือนจีนในเดือนกุมภาพันธ์ค.ศ.1972 และส่งเสริมให้สาธารณรัฐประชาชนจีนกับสหรัฐอเมริกาสร้างความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการในที่สุด

ท่านผู้ฟังครับ รายการ"เล่าเรื่องเมืองจีน" 2 ครั้งนี้ ผมได้นำข้อมูลที่น่าสนใจของปิงปองลูกกลมเล็กๆในประวัติศาสตร์การต่างประเทศของจีน ซึ่งมีความหมายสำคัญอย่างยิ่งต่อการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างจีนกับสหรัฐฯ มาเล่าสู่กันฟัง หวังว่าท่านผู้ฟังที่สนใจจะชอบนะครับ รายการ"เล่าเรื่องเมืองจีน"ครั้งนี้ขอยุติลงเพียงเท่านี้ สวัสดีครับ