ระบบตระกูลแซ่....

1
ระบบตระกูลแซ่ของจีน: หัวใจของการสร้างชาติ
วันจันทร์ที่ 30 พฤศจิกายน 2552
ณ ห้องประชุม บุญชู โรจนเสถียร ชั้น 3 อาคารเอนกประสงค์ 1
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์
จัดโดย โครงการจีนศึกษา สถาบันเอเชียตะวันออกศึกษา
ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
หลักการและเหตุผล

สังคมไทยรู้จักคำว่า “แซ่” มาช้านานแล้ว จนเกิดมีการใช้คำประกอบในภาษาไทยว่า “ชื่อแซ่” โดยเข้าใจกันทั่วไปว่า “แซ่” เป็นคำหมายเรียกวงศ์ตระกูล ทำนองเดียวกับที่ไทยเรามี “นามสกุล” ใช้หมายเรียกกันมาแต่สมัยรัชกาลที่ 6

ในความเป็นจริง ความหมายและความสำคัญของ “แซ่” ในฐานะที่เป็นระบบตระกูลของชนชาติจีนมีนัยที่สลับซับซ้อนยิ่งนัก และมีประวัติความเป็นมาที่เกี่ยวพันกับวัฒนธรรม ชีวิต และจิตวิญญาณของชาวจีนอย่างแน่นแฟ้นและยาวนานนับแต่โลกเริ่มปรากฏมีอารยธรรมลุ่มแม่น้ำฮวงโหขึ้นเป็นต้นมา อาจกล่าวได้โดยไม่เกินความจริงนักว่า เอกลักษณ์แห่งความเป็นจีนไม่อาจจะบังเกิดขึ้นได้เลย หากปราศจากฐานรองรับของโครงสร้างแห่งระบบตระกูลแซ่ และกล่าวได้ด้วยว่าเราไม่มีทางจะเกิดความเข้าใจจิตวิญญาณของชาวจีนอย่างถ่องแท้ได้เลย หากปราศจากฐานความเข้าใจเรื่องระบบตระกูลแซ่

ด้วยเหตุนี้ การพิจารณาข้อมูลรายละเอียดของการก่อตัวขึ้นเป็นสถาบันสังคมระดับชั้นต่างๆ นับแต่ระดับครอบครัวขึ้นไปจนถึงระดับรัฐชาติตลอดจนวิถีแห่งการสืบสานว่านวงศ์พงศ์เผ่า และการผดุงอุดมธรรมในสังคมจีนโดยอาศัยระบบตระกูลแซ่ของจีนจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ผู้สนใจวิชาการด้านจีนศึกษาจำเป็นต้องวิจัยเรียนรู้ต่อไวันจันทร์ที่ 30 พฤศจิกายน 2552
ณ ห้องประชุม บุญชู โรจนเสถียร ชั้น 3 อาคารเอนกประสงค์ 1
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์
จัดโดย โครงการจีนศึกษา สถาบันเอเชียตะวันออกศึกษา
ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
หลักการและเหตุผล

สังคมไทยรู้จักคำว่า “แซ่” มาช้านานแล้ว จนเกิดมีการใช้คำประกอบในภาษาไทยว่า “ชื่อแซ่” โดยเข้าใจกันทั่วไปว่า “แซ่” เป็นคำหมายเรียกวงศ์ตระกูล ทำนองเดียวกับที่ไทยเรามี “นามสกุล” ใช้หมายเรียกกันมาแต่สมัยรัชกาลที่ 6

ในความเป็นจริง ความหมายและความสำคัญของ “แซ่” ในฐานะที่เป็นระบบตระกูลของชนชาติจีนมีนัยที่สลับซับซ้อนยิ่งนัก และมีประวัติความเป็นมาที่เกี่ยวพันกับวัฒนธรรม ชีวิต และจิตวิญญาณของชาวจีนอย่างแน่นแฟ้นและยาวนานนับแต่โลกเริ่มปรากฏมีอารยธรรมลุ่มแม่น้ำฮวงโหขึ้นเป็นต้นมา อาจกล่าวได้โดยไม่เกินความจริงนักว่า เอกลักษณ์แห่งความเป็นจีนไม่อาจจะบังเกิดขึ้นได้เลย หากปราศจากฐานรองรับของโครงสร้างแห่งระบบตระกูลแซ่ และกล่าวได้ด้วยว่าเราไม่มีทางจะเกิดความเข้าใจจิตวิญญาณของชาวจีนอย่างถ่องแท้ได้เลย หากปราศจากฐานความเข้าใจเรื่องระบบตระกูลแซ่

ด้วยเหตุนี้ การพิจารณาข้อมูลรายละเอียดของการก่อตัวขึ้นเป็นสถาบันสังคมระดับชั้นต่างๆ นับแต่ระดับครอบครัวขึ้นไปจนถึงระดับรัฐชาติตลอดจนวิถีแห่งการสืบสานว่านวงศ์พงศ์เผ่า และการผดุงอุดมธรรมในสังคมจีนโดยอาศัยระบบตระกูลแซ่ของจีนจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ผู้สนใจวิชาการด้านจีนศึกษาจำเป็นต้องวิจัยเรียนรู้ต่อไป